TikTok en AI zorgen voor verwarring over Holocaust in de klas

"Leerlingen lieten mij een TikTok-filmpje zien waarin werd beweerd dat er tijdens de Tweede Wereldoorlog geen zes miljoen Joden zijn vermoord, maar 271.000. Ik kreeg toen de vraag of dit klopte", zegt Maarten Post, geschiedenisdocent op een middelbare school in Elburg. Ook volgens de docenten die reageerden op het onderzoek van NOS Stories, speelt de hoeveelheid desinformatie op sociale media een grote rol.

Het grootste deel van deze docenten is tevreden over de manier waarop leerlingen de lessen over de Holocaust volgen, maar een derde vindt de voorkennis van hun scholieren ondermaats. Zij geven aan dat leerlingen meestal wel weten dat de Jodenvervolging heeft plaatsgevonden, maar dat ze geen verdere details kennen. Vier op de tien docenten geeft aan dat sommige leerlingen de ernst van de Holocaust bagetalliseren.

Federica Russo, hoogleraar filosofie en ethiek aan de Universiteit Utrecht, maakt zich zorgen over de toename van desinformatie op verschillende platforms. Onlangs rondde zij een Europees onderzoek af naar nepnieuws en deepfakes op sociale media.

Hieruit kwam naar voren dat veel volwassenen nauwelijks onderscheid kunnen maken tussen wat echt en nep is. "Als een influencer in je netwerk een nieuwsvideo verspreidt, letten mensen niet meer heel erg op wat de bron van de video is en hoe betrouwbaar die is." Bij jongere generaties is dit risico waarschijnlijk nog groter, zegt Russo.

Bovendien dreigt geschiedvervalsing door AI, zegt geschiedenis- en maatschappijleerdocent Gijs Korenblik. Hij deed een experiment onder leerlingen en collega's van de middelbare school waar hij werkt in Warnsveld. Korenblik liet twee foto's zien van vernietigingskamp Auschwitz. "Ik stelde de vraag welke foto een AI-gegenereerde afbeelding was. Meer dan de helft koos de verkeerde foto."

Op de nepfoto zie je dat Joodse mensen die in Auschwitz aankomen rustig uit de trein worden geleid. In de praktijk gebeurde dat met veel agressie en werden mannen meteen van vrouwen gescheiden. Daar is op de foto die Gijs Korenblik met AI-software maakte, niets van te zien.